Standardy ochrony małoletnich w Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Groblach
Dokument przyjęty dnia: 15 sierpnia 2024 r.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności art. 22b i 22c (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 110).
Osoba kierująca parafią: ks. Bartosz Rachwał – Proboszcz.
Osoba zaufana: pani Celina Dziurdz, tel. 798 071 463.
Standardy obowiązują wszystkie osoby zatrudnione, współpracujące, pełniące posługę lub wolontariat w parafii, w tym osoby prowadzące spotkania i grupy duszpasterskie z udziałem małoletnich.
I. Cel i zakres Standardów
1. Celem Standardów jest zapewnienie małoletnim bezpiecznego środowiska udziału w życiu parafii, liturgii, formacji, spotkaniach, wyjazdach i innych działaniach duszpasterskich.
2. Dobro, godność, bezpieczeństwo i prawo małoletniego do ochrony przed przemocą mają pierwszeństwo przed innymi celami organizacyjnymi.
3. Standardy stosuje się w kościele, zakrystii, salach parafialnych, na terenie parafii, podczas wyjazdów, pielgrzymek, wydarzeń oraz w kontaktach prowadzonych telefonicznie i przez internet.
4. Małoletnim jest osoba, która nie ukończyła 18 lat. Przez krzywdzenie rozumie się w szczególności przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną, zaniedbanie oraz przemoc rówieśniczą i elektroniczną.
II. Zasady bezpiecznych relacji
1. Każda osoba dorosła zachowuje wobec małoletniego szacunek, cierpliwość i granice właściwe relacji dorosły – dziecko; komunikację dostosowuje do wieku i sytuacji małoletniego.
2. Spotkania indywidualne organizuje się w warunkach zapewniających bezpieczeństwo i przejrzystość, co do zasady w miejscu widocznym lub dostępnym dla innych osób; unika się sytuacji odosobnienia bez uzasadnionej potrzeby.
3. W miarę możliwości w działaniach z grupą małoletnich uczestniczą co najmniej dwie osoby dorosłe, a rodzice lub opiekunowie otrzymują podstawowe informacje o organizacji spotkania lub wyjazdu.
4. Kontakt elektroniczny z małoletnim służący sprawom duszpasterskim lub organizacyjnym prowadzony jest w sposób jawny, rzeczowy i z poszanowaniem prywatności; nie prowadzi się rozmów o treści seksualnej ani nie przesyła się takich treści.
5. Utrwalanie lub publikowanie wizerunku małoletniego odbywa się wyłącznie zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami uzyskiwania wymaganych zgód.
Zachowania niedozwolone wobec małoletniego:
• wszelka przemoc, naruszanie nietykalności, dotykanie o charakterze seksualnym, wymuszanie kontaktu fizycznego lub ignorowanie sprzeciwu dziecka;
• zawstydzanie, wyśmiewanie, obrażanie, zastraszanie, poniżanie, szantażowanie, dyskryminowanie lub stosowanie kar fizycznych;
• nawiązywanie relacji o charakterze seksualnym albo romantycznym, składanie propozycji, komentarze seksualizujące oraz udostępnianie pornografii;
• kontakt prywatny lub elektroniczny o charakterze tajnym, zwłaszcza nakłanianie małoletniego do zachowania sekretów przed rodzicami lub opiekunami;
• częstowanie, udostępnianie lub tolerowanie używania alkoholu, nikotyny, narkotyków albo innych substancji psychoaktywnych przez małoletnich.
III. Bezpieczna rekrutacja i przygotowanie osób
1. Przed dopuszczeniem osoby do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, rozwojem duchowym lub opieką nad małoletnimi proboszcz wykonuje wymagane prawem czynności weryfikacyjne, w tym sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz pozyskanie wymaganych informacji z Krajowego Rejestru Karnego lub oświadczeń – zgodnie z aktualnymi przepisami.
2. Dokumenty i wyniki weryfikacji przechowuje się z zachowaniem zasad ochrony danych osobowych i dostępu ograniczonego do osób uprawnionych.
3. Za przygotowanie personelu i wolontariuszy do stosowania Standardów odpowiada proboszcz; zapoznanie ze Standardami oraz udział w instruktażu dokumentuje się podpisem na liście lub w innym rejestrze.
4. Osoba, której zachowanie budzi uzasadnione zastrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa małoletnich, nie może samodzielnie prowadzić działań z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.
IV. Zgłaszanie obaw i interwencja
1. Każdy, kto poweźmie podejrzenie krzywdzenia małoletniego lub otrzyma taką informację, niezwłocznie reaguje i zgłasza sprawę proboszczowi albo osobie zaufanej. Zgłoszenie może być dokonane osobiście, telefonicznie lub pisemnie.
2. Osoba zaufana przyjmuje zgłoszenia, zapewnia spokojną i życzliwą rozmowę, dokumentuje podstawowe informacje oraz niezwłocznie przekazuje je proboszczowi, z uwzględnieniem konieczności ochrony dziecka.
3. Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia małoletniego, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 i podjąć działania służące zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa.
4. Osoba przyjmująca zgłoszenie nie prowadzi samodzielnego dochodzenia, nie przesłuchuje małoletniego wielokrotnie, nie składa obietnic zachowania informacji w tajemnicy i nie konfrontuje dziecka z osobą wskazywaną w zgłoszeniu.
5. Małoletniemu zapewnia się wsparcie i informację odpowiednią do jego wieku; o ile nie zagraża to jego dobru, informuje się rodzica albo opiekuna prawnego.
Tok postępowania:
1. Przyjęcie zgłoszenia i sporządzenie notatki zawierającej datę, osobę zgłaszającą, opis informacji i podjęte pilne działania.
2. Ocena pilności i zapewnienie bezpieczeństwa małoletniemu; w sytuacji nagłej – kontakt z numerem 112.
3. Proboszcz podejmuje decyzję o zawiadomieniu Policji lub prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, a gdy wymaga tego sytuacja – o zawiadomieniu sądu opiekuńczego lub innego właściwego organu.
4. Ustalenie działań ochronnych w parafii, w tym ewentualne odsunięcie osoby, której dotyczy zgłoszenie, od kontaktu z małoletnimi na czas wyjaśnienia sprawy.
5. Prowadzenie i zabezpieczenie dokumentacji interwencji oraz przekazanie jej wyłącznie uprawnionym osobom lub organom.
V. Role i odpowiedzialność
1. Proboszcz odpowiada za wdrożenie Standardów, organizację bezpiecznej działalności, wykonanie obowiązków zawiadomienia właściwych organów oraz przegląd i aktualizację dokumentu.
2. Pani Celina Dziurdz – osoba zaufana, tel. 798 071 463 – jest punktem pierwszego kontaktu dla małoletnich, rodziców, opiekunów i osób zgłaszających obawy; przyjmuje zgłoszenia oraz współpracuje z proboszczem w zakresie przewidzianym Standardami.
3. Każda osoba działająca w parafii ma obowiązek znać Standardy, reagować na niepokojące sytuacje, respektować granice małoletnich i chronić informacje uzyskane w związku ze zgłoszeniem.
VI. Ochrona małoletnich przed przemocą rówieśniczą
1. Małoletni są traktowani z szacunkiem niezależnie od wieku, płci, sprawności, sytuacji rodzinnej, pochodzenia, przekonań i innych cech osobistych.
2. Niedozwolone są: przemoc fizyczna, groźby, wyzwiska, upokarzanie, izolowanie, rozpowszechnianie plotek, naruszanie prywatności, zmuszanie do zachowań oraz cyberprzemoc.
3. Osoba dorosła prowadząca spotkanie reaguje na przemoc rówieśniczą, rozdziela uczestników, zapewnia bezpieczeństwo osobie pokrzywdzonej, dokumentuje zdarzenie i przekazuje informację proboszczowi albo osobie zaufanej.
4. Działania wobec małoletnich mają charakter ochronny i wychowawczy; nie stosuje się przemocy ani kar poniżających.
VII. Bezpieczeństwo w internecie i podczas wydarzeń
1. Urządzenia, grupy komunikacyjne i profile parafialne wykorzystuje się w sposób bezpieczny, zgodny z prawem i przeznaczeniem; administratorzy reagują na treści krzywdzące lub seksualizujące.
2. Na wyjazdach, pielgrzymkach i wydarzeniach określa się opiekunów, zasady kontaktu z rodzicami, plan bezpieczeństwa oraz sposób reagowania na sytuacje nagłe.
3. Zakwaterowanie i transport organizuje się z zachowaniem bezpieczeństwa, poszanowania intymności małoletnich oraz przejrzystych zasad sprawowania opieki.
VIII. Dokumentacja, poufność, przegląd i dostępność
1. Notatki i dokumentację zgłoszeń przechowuje proboszcz w sposób zabezpieczający dane osobowe oraz dostęp osób nieuprawnionych. Informacje przekazuje się tylko w zakresie koniecznym do ochrony małoletniego i realizacji obowiązków prawnych.
2. Przeglądu Standardów dokonuje się nie rzadziej niż raz na dwa lata oraz każdorazowo po zmianie przepisów lub po doświadczeniach wymagających aktualizacji. Wnioski z przeglądu dokumentuje się.
3. Standardy są udostępnione w parafii w miejscu widocznym i dostępnym, a jeżeli parafia prowadzi stronę internetową – także na tej stronie. Wersja skrócona, zrozumiała dla małoletnich, jest udostępniona obok pełnej wersji.
4. Zmiany Standardów wprowadza proboszcz w formie pisemnej, informując osoby działające w parafii o ich treści.
Ważne numery pomocy:
• 112 – numer alarmowy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia; 997 – Policja;
• 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży;
• 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka;
• Pani Celina Dziurdz, osoba zaufana w parafii – tel. 798 071 463.
ks. Bartosz Rachwał
Proboszcz
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Groblach